อุทธุมกะ หรือ อุทธุมตาตกอสุภะ คือการพิจารณาร่างกายที่ตายไปแล้วตามลำดับเวลา โดยเริ่มจากสภาพที่ร่างกายเริ่มเปลี่ยนแปลงหลังสิ้นลมหายใจ

​รายละเอียดการพิจารณา

• ​ลักษณะ: เป็นซากศพที่ตายไปแล้วประมาณ ๒-๓ วัน ร่างกายจะเริ่มขึ้นอืด พองลม ผิวหนังขยายตัวจนตึงเปรี๊ยะคล้ายกับถุงหนังที่สูบลมเข้าจนเต็ม
• ​การเพ่งพิจารณา: ผู้ปฏิบัติจะมองดูศพนี้เพื่อให้เห็นว่า แม้แต่ร่างกายที่เคยสง่างาม สวยงาม หรือแข็งแรง เมื่อวิญญาณออกจากร่างไปแล้ว ก็กลับกลายเป็นของน่าเกลียด พองอืด ไม่เหลือเค้าความงามเดิม
• ​เป้าหมาย: เพื่อละ "รูปราคะ" หรือความกำหนัดยินดีในรูปร่างลักษณะที่สมส่วน สวยงาม

พระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๔ กายคตาสติสูตร