DIGITAL BUDDHIST LIBRARY

ธรรมสุตตะ

รวมความรู้พระพุทธศาสนา

“ศึกษาธรรมะเพื่อความพ้นทุกข์”บุคคลผู้พิจารณาเห็นธรรมอันสูงสุดมีชีวิตอยู่วันเดียวประเสริฐกว่าบุคคลผู้ไม่พิจารณามีอายุอยู่ถึงร้อยปี : สหัสสวรรค ที่๘

▤เนื้อหาแนะนำ

ศรัทธา ศีล สมาธิ ปัญญา ช่วยในการปรับอินทรีย์ให้พร้อม

เข้าสู่ Reader ↗

♫เสียงธรรมบรรยาย

ดูทั้งหมด →
๑๐๓. ผัสสะเป็นปัจจัยของนาม ธรรมเทศนา ๑ · พระธรรมเมธาภรณ์ ระแบบ ฐิตญาโณ
พร้อมเล่น

文ค้นคำศัพท์บาลี (DSD)

เปิดพจนานุกรม →

ค้นหาคำบาลี ความหมาย และคำอธิบายทางธรรม

☏ถาม–ตอบธรรมะ

ดูกระทู้ทั้งหมด →
ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด ท่านกล่าวว่า “นิพพาน เป็นขันธวิมุต” นั้น เพราะเหตุใด ? ให้ยกเหตุผลอธิบายโดยละเอียด ?ตอบท่านกล่าวว่า นิพพาน เป็นขันธวิมุต (พ้นจากความเป็นขันธ์) นั้น เพราะเหตุว่า นิพพานไม่มีประเภทที่แตกต่างกันเหมือนขันธ์ ๕ กล่าวคือ ๑. นิพพาน ไม่มีประเภทแห่งปัจจุบัน อดีต อ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด จงแสดงสรุปเนื้อความ ๓ ประการ ของ ปกตูปนิสสยปัจจัย พร้อมทั้งจำแนก ปกตูปนิสสยปัจจัย โดยลักษณะ และ ชาติ กาล สัตติ ?ตอบสรุปเนื้อความ ๓ ประการ ของปกตูปนิสสยปัจจัย มีดังนี้ ๑. ปัจจัยธรรม ได้แก่ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘ ที่เกิดก่อน ๆ ที่เป็นพลวะมีกำลังมากก็ดี และอัตถบัญญัติบางอย่าง มีอ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 02 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด การแสดงคัมภีร์ปัฏฐานของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ทรงแสดงออกเป็นกี่หมวด ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาพร้อมกับความหมายของหมวดนั้น ๆ ด้วย ?ตอบการแสดงคัมภีร์ปัฏฐานของพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงออกเป็น ๖ หมวด คือ ๑. ติกปัฏฐาน หมายความว่า ทรงยกติกะ ๒๒ ขึ้นแสดงเป็นประธานตามลำดับ แล้วทรงจำแนกด้วยปัจจัย ๒๔ เรียกว่… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 02 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ชีวิตในภพปักหมุด นรกบนดินเวลาขนไปเขาก็ยัดเยียดเหมือนสัตว์ที่เกิดในอเวจี (ภพที่ไม่มีระหว่าง) คือเบียดเสียดกันจนไม่มีช่องว่าง& เวลาถูกไฟเผาเสียงกรีดร้องดั่งสัตว์ในโรรุวนรก นรกที่สัตว์ถูกไฟแผดเผ… โดย วิเวกธรรม13 ต.ค. 2569 02 11 น.2 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ชีวิตในภพปักหมุด พิจารณาอาการ ๓๒ (อสุภะ)ผู้ที่จะเจริญกายคตาสติ ก่อนลงมือปฏิบัติควรรู้กิจเบื้องต้นแห่งการปฏิบัติให้ดีเสียก่อน กิจเบื้องต้นมีอยู่ ๒ ประการ คือ& อุคคหโกสัลละ และ& มนสิการโกสัลละ& 👉& … โดย วิเวกธรรม8 ต.ค. 2569 06 10 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ชีวิตในภพปักหมุด ตายได้ทุกลมหายใจชีวิตที่ดำรงอยู่เป็นรูปร่าง เป็นนาย ก. นาย ข. ต่างมีกรรม จิต อุตุ อาหารเป็นสมุฏฐาน& ให้รูปนั้นดำรงอยู่ ต่อเมื่อเหตุปัจจัยของชีวิตในภพหนึ่งสิ้นสุดลงไป จะด้วยเหตุใดก็ตา… โดย วิเวกธรรม7 ต.ค. 2569 23 04 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ปุจฉา วิสัชนา (ก) จงแสดงความหมายของจิตดังต่อไปนี้ อกุศลจิต อเหตุกกุศลวิปากจิต มหากุศลจิต รูปาวจรจิต อรูปาวจรจิต ?(ข) คำว่า “สหคตํ” มีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ? จงแปลด้วย ?ตอบ(ก) ความหมายของจิตต่าง ๆ อกุศลจิต หมายความว่า จิตที่มีโทษและให้ผลตรงกันข้ามกับกุศลจิต หรือเป็นจิตที่ประกอบกับอกุศลเจตสิก อเหตุกกุศลวิปากจิต หมายความว่า วิบากจิตที… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ปุจฉา วิสัชนา (ก) สัทธรรมมีกี่อย่าง ? คืออะไรบ้าง ?(ข) จิตมีกี่ประเภท ? คืออะไรบ้าง ? ยกบาลีขึ้นแสดงด้วย ?ตอบ(ก) สัทธรรมมี ๓ อย่าง คือ ๑. ปริยัติสัทธรรม ได้แก่ พระบาลีและพระอรรถกถา๒. ปฏิบัติสัทธรรม ได้แก่ การรักษาศีล การถือธุดงค์ การเจริญสมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน๓. ปฏ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ปุจฉา วิสัชนา พระพุทธองค์ทรงแสดงทุกมาติกาเป็นหมวด ๆ อยากทราบว่า หมวดที่มีชื่อว่า “โคจฺฉก” นั้นมีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และหมวดที่มีชื่อว่า “ทุก” นั้น มีจำนวนเท่าใด ? คืออะไรบ้าง ? และในทุกมาติกา บทที่มีองค์ธรรมเป็นรูปปรมัตถ์อย่างเดียว หรือบทที่มีองค์ธรรมเป็นนิพพานตอบ หมวดที่มีชื่อว่า “โคจฺฉก” มีจำนวน ๑๐ โคจฺฉก คือ ๑. เหตุโคจฺฉก ๒. อาสวโคจฺฉก ๓. สญฺโญชนโคจฺฉก ๔. คนฺถโคจฺฉก ๕. โอฆโคจฺฉก ๖. โยคโคจฺฉก ๗. นีวรณโคจฺฉก ๘. ปรามาสโคจฺฉก ๙… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ → ปุจฉา วิสัชนา ให้จำแนกเจตสิก ๕๒ โดย ธาตุ สัจจะ และสัจจวิมุต ?ตอบจำแนกเจตสิก ๕๒ โดย ธาตุ สัจจะ และสัจจวิมุต ดังนี้ จัดเป็นธาตุ ได้ ๑ ธาตุ คือ ธัมมธาตุ จัดเป็นสัจจะ ได้ ๓ สัจจะ คือ ๑. ทุกขสัจจะ ได้แก่ เจตสิก ๕๑ ดวง (เว้นโลภเจตสิ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →

▤ปกิณกะ — บทความและเรื่องน่าศึกษา

ดูปกิณกะทั้งหมด →

ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับสุกรมัทวะ

ข้อคิดเห็นเกี่ยวกับสุกรมัทวะ พระคุณเจ้าและท่านสาธุชนทั้งหลายปาฐกถาในวันนี้เป็นเรื่องหนักไปในทางวิชาการ เพราะเป็นเรื่องเกี่ยวกับแนวค้นคว้าข้อเปรียบเทียบในการที่จะต้องสันนิษฐานและวินิจฉัยในปัญหาบางประการที่สำคัญ ที่มีคนส่ว…

ปฐมเหตุโลกและชีวิต

พระคุณเจ้าทั้งหลาย ในวันนี้จะได้บรรยายถึงเรื่อง ปฐมเหตุของโลกและปฐมเหตุของชีวิต คือว่าเมื่อเราได้ทราบถึงข้อเหตุผล เกี่ยวกับ วัฏฏสงสาร และ เหตุผลกฎแห่งกรรมในหลักพระพุทธศาสนาแล้ว ปัญหาที่จะติดตามมาก็ได้แก่ปัญหา วิวัฒนาการข…

อธิบาย เนื้อความพาหุงมหากา

เบราว์เซอร์ไม่รองรับวิดีโอนี้ พระคาถาพาหุงมหากา (สวดอินเดีย)คาถาพาหุงมหากาหรือมักเรียกว่าพุทธชัยมงคลคาถา เป็นบทสวดสรรเสริญพระพุทธองค์ถึงชัยชนะแปดประการที่ทรงมีเหนือมนุษย์และอมนุษย์ด้วยพระธรรมานุภาพ ที่มาของคาถาพาหุงนี้ไม…

ตอบปัญหาปริพาชกอัญญเดียรถีย์ ว่าด้วยกาม

ตอบปัญหาปริพาชกอัญญเดียรถีย์ ว่าด้วยกาม "เครื่องจองจำใด เกิดแต่เหล็ก เกิดแต่ไม้ และ เกิดแต่หญ้าปล้อง ผู้มีปัญญาทั้งหลาย หากล่าวเครื่องจองจำนั้น ว่าเป็นของมั่นคงไม่ ความกำหนัดใดของชนทั้งหลายผู้กำหนัด ยินดียิ่งนัก ในแก้วมณ…

วิธีละอาสวะ ๗ ประการ

ปุจฉา เท่าที่ได้สดับมานั้น เราจะละอาสวะได้โดยอาศัยการปฏิบัติตามหลักศีล สมาธิ ปัญญาอย่างเคร่งครัดเท่านั้น มีวิธีใดอีกบ้างหรือไม่ที่เราจะละอาสวะได้? พุทธดำรัสตอบ “....ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาสวะที่จะพึงละได้เพราะการเห็นมีอยู…

ศีลเป็นอาภรณ์อันประเสริฐ

ศีลเป็นอาภรณ์อันประเสริฐ อ. ประณีต ก้องสมุทร เตสํ สมฺปนฺนสีสานํ อปฺปมาทวิหารินํสมฺมทญฺญา วิมุตฺตานํ มาโร มคฺคํ น วินฺทติ.มารค้นหาอยู่ ย่อมไม่พบทางของท่านผู้มีศีลสมบูรณ์อยู่ด้วยความไม่ประมาท หลุดพ้น เพราะรู้ชอบขุททกนิกาย …

บทปลงมนุษย์เอ๋ย

บทปลงมนุษย์เอ๋ยมนุษย์เราเอ๋ยเกิดมาทำไม นิพานมีสุขอยู่ใยมิไป ตัณหาหน่วงหนัก หน่วงชักหน่วงไว้ ฉันไปมิได้ ตัณหาผูกพัน ห่วงนั้นพันผูก ห่วงลูกห่วงหลาน ห่วงผัวห่วงเมีย ห่วงการห่วงงาน ชื่อเสียงเงินทองทรัพย์สินศฤงคาร จงละเสียเถิ…

สวรรค์อยู่ที่ไหน

สวรรค์อยู่ที่ไหน ปัญหาเรื่องนรกสวรรค์ ออกจะเป็นปัญหาที่คนทั่วไป ไม่ว่าในอดีต ปัจจุบัน หรือแม้ในอนาคตพากันสนใจ เพราะว่ามนุษย์เรามีชีวิตอยู่ด้วยความหวัง ถ้าหากว่าขาดความหวังเสียอย่างเดียวแล้ว รสชาติของความเป็นมนุษย์ก็หมดไป…

ขันติบารมี

"ท่านจงอดทนต่อคำยกย่อง และคำดูหมิ่นทั้งปวง เปรียบเหมือน.. แผ่นดินอดทนต่อสิ่งที่เขาทิ้งลงทุกอย่าง ทั้งสะอาดและไม่สะอาดไม่แสดงความยินดียินร้าย บำเพ้ญขันติบารมี จักบรรลุสัมโพธิญาณได้"ความอดทนเป็นอาวุธที่ทรงพลังในการต่อสู้อุ…

ข้อคิดเรื่อง เวสสันดรชาดก

ข้อคิดเรื่อง เวสสันดรชาดก พระคุณเจ้าและท่านสาธุชนทั้งหลาย ปาฐกถาธรรมในวันนี้ จะได้พูดถึงข้อคิดเรื่องเวสสันดรชาดก อันเป็นเรื่องน่าสนใจมากเรื่องหนึ่ง เวสสันดรชาดกนั้นเป็นเรื่องจริง ทำไมเราจึงนิยมฟังกันมาก เหตุที่นิยมฟัง นอ…

เวลามสูตร (ลำดับของผลบุญกุศล)

เวลามสูตร (ลำดับของผลบุญกุศล) สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ที่…