ธรรมสุตตะ
รวมความรู้พระพุทธศาสนา
เนื้อหาแนะนำ
ศรัทธา ศีล สมาธิ ปัญญา ช่วยในการปรับอินทรีย์ให้พร้อม
♫เสียงธรรมบรรยาย
ดูทั้งหมด →文ค้นคำศัพท์บาลี (DSD)
เปิดพจนานุกรม →ค้นหาคำบาลี ความหมาย และคำอธิบายทางธรรม
☏ถาม–ตอบธรรมะ
ดูกระทู้ทั้งหมด →
ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด จงแสดงสรุปเนื้อความ ๓ ประการ ของ ปกตูปนิสสยปัจจัย พร้อมทั้งจำแนก ปกตูปนิสสยปัจจัย โดยลักษณะ และ ชาติ กาล สัตติ ?ตอบสรุปเนื้อความ ๓ ประการ ของปกตูปนิสสยปัจจัย มีดังนี้ ๑. ปัจจัยธรรม ได้แก่ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘ ที่เกิดก่อน ๆ ที่เป็นพลวะมีกำลังมากก็ดี และอัตถบัญญัติบางอย่าง มีอ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 02 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด การแสดงคัมภีร์ปัฏฐานของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ทรงแสดงออกเป็นกี่หมวด ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาพร้อมกับความหมายของหมวดนั้น ๆ ด้วย ?ตอบการแสดงคัมภีร์ปัฏฐานของพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงออกเป็น ๖ หมวด คือ ๑. ติกปัฏฐาน หมายความว่า ทรงยกติกะ ๒๒ ขึ้นแสดงเป็นประธานตามลำดับ แล้วทรงจำแนกด้วยปัจจัย ๒๔ เรียกว่… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 02 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ชีวิตในภพปักหมุด ตายได้ทุกลมหายใจชีวิตที่ดำรงอยู่เป็นรูปร่าง เป็นนาย ก. นาย ข. ต่างมีกรรม จิต อุตุ อาหารเป็นสมุฏฐาน& ให้รูปนั้นดำรงอยู่ ต่อเมื่อเหตุปัจจัยของชีวิตในภพหนึ่งสิ้นสุดลงไป จะด้วยเหตุใดก็ตา… โดย วิเวกธรรม7 ต.ค. 2569 23 04 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ชีวิตในภพปักหมุด พิจารณาอาการ ๓๒ (อสุภะ)ผู้ที่จะเจริญกายคตาสติ ก่อนลงมือปฏิบัติควรรู้กิจเบื้องต้นแห่งการปฏิบัติให้ดีเสียก่อน กิจเบื้องต้นมีอยู่ ๒ ประการ คือ& อุคคหโกสัลละ และ& มนสิการโกสัลละ& 👉& … โดย วิเวกธรรม8 ต.ค. 2569 06 10 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด ท่านกล่าวว่า “นิพพาน เป็นขันธวิมุต” นั้น เพราะเหตุใด ? ให้ยกเหตุผลอธิบายโดยละเอียด ?ตอบท่านกล่าวว่า นิพพาน เป็นขันธวิมุต (พ้นจากความเป็นขันธ์) นั้น เพราะเหตุว่า นิพพานไม่มีประเภทที่แตกต่างกันเหมือนขันธ์ ๕ กล่าวคือ ๑. นิพพาน ไม่มีประเภทแห่งปัจจุบัน อดีต อ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ชีวิตในภพปักหมุด นรกบนดินเวลาขนไปเขาก็ยัดเยียดเหมือนสัตว์ที่เกิดในอเวจี (ภพที่ไม่มีระหว่าง) คือเบียดเสียดกันจนไม่มีช่องว่าง& เวลาถูกไฟเผาเสียงกรีดร้องดั่งสัตว์ในโรรุวนรก นรกที่สัตว์ถูกไฟแผดเผ… โดย วิเวกธรรม13 ต.ค. 2569 02 11 น.2 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนา (ก) จงแสดงบาลีและคำแปลในอกุศลสสังขาริกจิต ๕ ดวง มาให้ถูกต้อง ?(ข) ให้แสดงบาลีพร้อมคำแปลในมหาวิปากจิต ดวงที่ ๕ ถึง ดวงที่ ๘ ตามลำดับ ?ตอบ(ก) บาลีและคำแปลในอกุศลสสังขาริกจิต ๕ ดวง ๑. โสมนสฺสสหคตํ ทิฏฺฐิคตสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํแปล จิตที่เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน พร้อมด้วยความดีใจ ประกอบด้วยความเห็นผิด๒. โสมน… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ผ่อนคลายยอดนิยม บังคับสมอง. โดย วิเวกธรรม16 ต.ค. 2569 05 49 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนา จากคาถาข้างต้น จงแสดงความหมายของคำที่ขีดเส้นใต้๑. ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ๒. ติกํ ทุกญฺจ๓. ทุกํ ทุกญฺจ๔. อนุโลมปจฺจนียมฺหิความหมายของคำในคาถา ดังนี้๑. ตตฺถ ติกญฺจ ปฏฺฐานวรํ คือ ติกปัฏฐาน หมายความว่า ทรงยกติกะ ๒๒ ขึ้นแสดงเป็นประธานตามลำดับ แล้วทรงจำแนกด้วยปัจจัย ๒๔ เรียกว่า ติกปัฏฐาน๒. ติกํ ท… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 06 00 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนายอดนิยม จงแสดงภูมิที่สัจจะเกิดได้ และไม่ได้(ก) ภูมิที่มรรคสัจจะ เคยเกิด แต่ทุกขสัจจะ จักไม่เกิด(ข) ภูมิที่มรรคสัจจะ ก็เคยเกิด สมุทยสัจจะ ก็จักเกิด(ค) ภูมิที่ทุกขสัจจะ กำลังเกิด แต่มรรคสัจจะ ไม่เคยเกิด(ง) ภูมิที่สมุทยสัจจะ ก็จักเกิด ทุกขสัจจะ ก็จักเกิด(ก) นตฺถิ. ไม่มี(ข) มี ๒๖ ภูมิ คือ จตุโวการภูมิ ๔ ปัญจโวการภูมิ ๒๒ (เว้นอบายภูมิ ๔)(ค) มี ๕ ภูมิ คือ อสัญญสัตตภูมิ ๑ อบายภูมิ ๔(ง) มี ๓๐ ภูมิ คือ จตุโวการภูมิ ๔ ปัญจโว… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 06 00 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
▤ปกิณกะ — บทความและเรื่องน่าศึกษา
ดูปกิณกะทั้งหมด →ศีลเป็นอาภรณ์อันประเสริฐ
ศีลเป็นอาภรณ์อันประเสริฐ อ. ประณีต ก้องสมุทร เตสํ สมฺปนฺนสีสานํ อปฺปมาทวิหารินํสมฺมทญฺญา วิมุตฺตานํ มาโร มคฺคํ น วินฺทติ.มารค้นหาอยู่ ย่อมไม่พบทางของท่านผู้มีศีลสมบูรณ์อยู่ด้วยความไม่ประมาท หลุดพ้น เพราะรู้ชอบขุททกนิกาย …
สวรรค์อยู่ที่ไหน
สวรรค์อยู่ที่ไหน ปัญหาเรื่องนรกสวรรค์ ออกจะเป็นปัญหาที่คนทั่วไป ไม่ว่าในอดีต ปัจจุบัน หรือแม้ในอนาคตพากันสนใจ เพราะว่ามนุษย์เรามีชีวิตอยู่ด้วยความหวัง ถ้าหากว่าขาดความหวังเสียอย่างเดียวแล้ว รสชาติของความเป็นมนุษย์ก็หมดไป…
คุณแห่งการฉันทอาหารหนเดียว
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๕ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ ภัททาลิสูตร คุณแห่งการฉันอาหารหนเดียว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระ…
พระโพธิสัตว์เป็นอย่างไร
พระโพธิสัตว์ หมายถึง ผู้ที่จะได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า คำว่า "โพธิสัตว์" แปลว่า ผู้ข้องอยู่ในพระโพธิญาณ ทั้งฝ่ายเถรวาทและมหายานเชื่อว่ามีพระโพธิสัตว์เป็นจำนวนมาก แต่รายละเอียดความเชื่อแตกต่างกันไปประเภทของพระโพธิสัตว์ พร…
การฝึกสมาธิเบื้องต้นเพื่อความสุขในชีวิตประจำวัน
ในยุคสมัยที่มีสิ่งเสพบริโภคให้แสวงหาความสุขกันอย่างพรั่งพร้อม และผู้คนก็ติดในสุขจากการเสพบริโภคกันมากอย่างที่บางครั้งเรียกว่าเป็นยุค “สุขนิยม” เมื่อผู้คนสนใจในความสุขกันมากดังนี้แล้ว ก็อาจเป็นการดีที่จะยกเอาประโยชน์ด้านค…
อธิบายเรื่องกรรม
ความหมายและประเภทของกรรมก่อนจะพูดเรื่องกรรมนั้น เราจะต้องเข้าใจก่อนว่า กรรมมีความหมายอย่างไร แม้แต่เรื่องความหมายของคำก็เป็นปัญหาเสียแล้วก. ความหมายที่ผิดพลาดคลาดเคลื่อนลองไปถามชาวบ้านดูว่า “กรรม” แปลว่าอะไร เอาคำพูดในภา…
กระบวนการของปฏิจจสมุปบาท
กระบวนการของปฏิจจสมุปบาท ๑๒ หัวข้อ องค์ประกอบ ๑๒ หัวข้อของปฏิจจสมุปบาทที่กล่าวมาแล้ว ย่อมมีความสัมพันธ์อิงอาศัยและสนับสนุนกัน เป็นปัจจัยอาศัยสืบต่อกันไปเป็นรูปวงกลม ไม่มีต้น ไม่มีปลาย ไม่มีองค์ประกอบตัวใดเป็นตัวเหตุเริ่ม…
วิปัสสนูปกิเลส ๑๐
วิปัสสนูปกิเลส มี ๑๐ คือ๑. โอภาส คือ แสงสว่าง หมายถึงแสงสว่างในวิปัสสนา สำหรับผู้ปฏิบัติแต่ละท่านจะมีกำลังของแสงสว่างไม่เท่ากัน บางท่านส่องสว่างเพียงที่นั่ง ส่องสว่างตลอดภายในห้อง ส่องสว่างภายนอกห้องด้วย ส่องสว่างไปทั่วว…
ข้อคิดเรื่อง เวสสันดรชาดก
ข้อคิดเรื่อง เวสสันดรชาดก พระคุณเจ้าและท่านสาธุชนทั้งหลาย ปาฐกถาธรรมในวันนี้ จะได้พูดถึงข้อคิดเรื่องเวสสันดรชาดก อันเป็นเรื่องน่าสนใจมากเรื่องหนึ่ง เวสสันดรชาดกนั้นเป็นเรื่องจริง ทำไมเราจึงนิยมฟังกันมาก เหตุที่นิยมฟัง นอ…
กาลามสูตร ตรรกวิทยาและความศรัทธา
กาลามสูตร ตรรกวิทยาและความศรัทธา สมัยหนึ่ง พวกชนกาลามะโคตร ชาวเกสปุตตนิคม ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า “พระเจ้าข้า มีสมณพราหมณ์พวกหนึ่งมายังเกสปุตตนิคม สมณพราหมณ์พวกนั้น พูดประกาศแต่เฉพาะวาทะของตัวเท่านั้น ส่วนวาทะของผู้อ…
ความรัก ๒ ระดับ ของบุคคลสำคัญสมัยพุทธกาล
ความรัก ๒ ระดับ ของบุคคลสำคัญสมัยพุทธกาล ประเด็นเรื่องความรักกับคำสอนของพระพุทธศาสนานั้น เราๆท่านๆอาจได้ยินได้ฟังกัน หรือจำกันได้ติดหู ในประโยคที่ว่า “ที่ใดมีรัก ที่นั่นมีทุกข์” ซึ่งเป็นข้อความบางส่วนจากพระพุทธพจน์ในวิสา…
ความสำคัญของสัมมาสมาธิในพุทธศาสนา
ความสำคัญของสัมมาสมาธิในพุทธศาสนา ดังที่หลายท่านได้ทราบมาดีแล้วว่า พระพุทธศาสนาเป็นศาสนาแห่งปัญญา ถือปัญญาเป็นยอดแห่งธรรม ธรรมทั้งหลายย่อมเป็นของคล้อยตามปัญญา การปฏิบัติขัดเกลาทั้งหลายไม่ว่าจะเป็นแนวทางใดมีจุดมุ่งหมายสูง…
การทำทานและผลของทาน
พระพุทธพจน์ เย นํ ททนฺติ สทฺธาย วิปฺปสนฺเนน เจตสา ตเมว อนฺนํ ภชติ อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จบุคคลเหล่าใดมีใจผ่องใส ย่อมให้ข้าวด้วยศรัทธา บุคคลเหล่านั้นย่อมได้ข้าวนั้นเอง ทั้งโลกนี้และโลกหน้าตสฺมา วิเนยฺย มจฺเฉรํ ทชฺชา ทานํ มลาภ…
ขันติบารมี
"ท่านจงอดทนต่อคำยกย่อง และคำดูหมิ่นทั้งปวง เปรียบเหมือน.. แผ่นดินอดทนต่อสิ่งที่เขาทิ้งลงทุกอย่าง ทั้งสะอาดและไม่สะอาดไม่แสดงความยินดียินร้าย บำเพ้ญขันติบารมี จักบรรลุสัมโพธิญาณได้"ความอดทนเป็นอาวุธที่ทรงพลังในการต่อสู้อุ…
ความประเสริฐของมนุษย์
มนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐขึ้นมาเลยก็หาไม่ แต่ประเสริฐได้ด้วยการฝึกขอย้ำว่าพระพุทธศาสนาไม่ได้ถือว่ามนุษย์เป็นสัตว์ประเสริฐเฉยๆ มนุษย์นั้นเป็นสัตว์ที่ประเสริฐด้วยการฝึก ถ้าไม่ฝึกแล้วหาประเสริฐไม่ เราไปพูดกันว่ามนุษย์เป็นสัตว…
บารมี ๑๐ สำหรับผู้ปราถนาเป็นพระพุทธเจ้า
สุเมธดาบสนั้นนอนบนหลังเปือกตมนั้นนั่นแหละ ลืมตาทั้งสองเห็นพระพุทธสิริของพระทศพลทีปังกร จึงคิดว่า “ ถ้าเราพึงต้องการก็พึงเผากิเลสทั้งปวงหมดแล้วเป็นพระสงฆ์นวกะเข้าไปสู่รัมมกนครได้ แต่เราไม่มีกิจด้วยการเผากิเลสด้วยเพศที่ใคร…
เวลามสูตร (ลำดับของผลบุญกุศล)
เวลามสูตร (ลำดับของผลบุญกุศล) สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวันอารามของท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐี ใกล้พระนครสาวัตถี ครั้งนั้นแล ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายบังคมแล้วนั่ง ณ ที่…
กิเลส ๑,๕๐๐ ตัณหา ๑๐๘
กิเลส ๑,๕๐๐ สิ่งที่ทําให้เกิดกิเลส หรือ อารมณ์ของกิเลส ที่เกิดจากภายใน คือ ตัวเรา มี ๗๕ และ กิเลสที่เกิดจากภายนอก คือ คนอื่น มี ๗๕ รวมเป็น ๑๕๐ ตัวเรา ก็คือ รูป - นาม (รูป ๒๒ – นาม ๕๓) = ๗๕ คนอื่น ก็คือ รูป - นาม (รูป ๒๒ …
จิตกับตัณหา
ลำดับนั้นพระพุทธเจ้าจึงตรัสเทศนาต่อไปอีกว่า ดูกรอานนท์ เราตถาคตจะแสดงในข้ออันเป็นที่สุดแต่โดยย่อ ๆ พอให้เข้าใจง่ายที่สุดนั้นก็คือ จิตกับตัณหา จิตนั้นจำแนกออกไปเรียกว่ากองกุศลคือกองสุข ตัณหานั้นจำแนกออกไปเรียกว่ากองอกุศลค…
๗ สิ่งที่พึงระวังในการเจริญวิปัสสนา
สิ่งที่พึงระวังในการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน๑. ธรรมที่เหมาะสมแก่ตนในการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้านั้น ด้วยทรงมุ่งหวังประโยชน์ของผู้ฟังแต่ละหมู่คณะตามความเป็นจริง เนื้อหาที่ทรงแสดงกับพระภิกษุและชาวบ้านจึงมีระดับของความยากง่ายและค…