ธรรมสุตตะ
รวมความรู้พระพุทธศาสนา
เนื้อหาแนะนำ
ศรัทธา ศีล สมาธิ ปัญญา ช่วยในการปรับอินทรีย์ให้พร้อม
♫เสียงธรรมบรรยาย
ดูทั้งหมด →文ค้นคำศัพท์บาลี (DSD)
เปิดพจนานุกรม →ค้นหาคำบาลี ความหมาย และคำอธิบายทางธรรม
☏ถาม–ตอบธรรมะ
ดูกระทู้ทั้งหมด →
ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด การแสดงคัมภีร์ปัฏฐานของพระผู้มีพระภาคเจ้านั้น ทรงแสดงออกเป็นกี่หมวด ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงมาพร้อมกับความหมายของหมวดนั้น ๆ ด้วย ?ตอบการแสดงคัมภีร์ปัฏฐานของพระผู้มีพระภาคเจ้า ทรงแสดงออกเป็น ๖ หมวด คือ ๑. ติกปัฏฐาน หมายความว่า ทรงยกติกะ ๒๒ ขึ้นแสดงเป็นประธานตามลำดับ แล้วทรงจำแนกด้วยปัจจัย ๒๔ เรียกว่… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 02 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ชีวิตในภพปักหมุด พิจารณาอาการ ๓๒ (อสุภะ)ผู้ที่จะเจริญกายคตาสติ ก่อนลงมือปฏิบัติควรรู้กิจเบื้องต้นแห่งการปฏิบัติให้ดีเสียก่อน กิจเบื้องต้นมีอยู่ ๒ ประการ คือ& อุคคหโกสัลละ และ& มนสิการโกสัลละ& 👉& … โดย วิเวกธรรม8 ต.ค. 2569 06 10 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด ท่านกล่าวว่า “นิพพาน เป็นขันธวิมุต” นั้น เพราะเหตุใด ? ให้ยกเหตุผลอธิบายโดยละเอียด ?ตอบท่านกล่าวว่า นิพพาน เป็นขันธวิมุต (พ้นจากความเป็นขันธ์) นั้น เพราะเหตุว่า นิพพานไม่มีประเภทที่แตกต่างกันเหมือนขันธ์ ๕ กล่าวคือ ๑. นิพพาน ไม่มีประเภทแห่งปัจจุบัน อดีต อ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนาปักหมุด จงแสดงสรุปเนื้อความ ๓ ประการ ของ ปกตูปนิสสยปัจจัย พร้อมทั้งจำแนก ปกตูปนิสสยปัจจัย โดยลักษณะ และ ชาติ กาล สัตติ ?ตอบสรุปเนื้อความ ๓ ประการ ของปกตูปนิสสยปัจจัย มีดังนี้ ๑. ปัจจัยธรรม ได้แก่ จิต ๘๙ เจตสิก ๕๒ รูป ๒๘ ที่เกิดก่อน ๆ ที่เป็นพลวะมีกำลังมากก็ดี และอัตถบัญญัติบางอย่าง มีอ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 02 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ชีวิตในภพปักหมุด นรกบนดินเวลาขนไปเขาก็ยัดเยียดเหมือนสัตว์ที่เกิดในอเวจี (ภพที่ไม่มีระหว่าง) คือเบียดเสียดกันจนไม่มีช่องว่าง& เวลาถูกไฟเผาเสียงกรีดร้องดั่งสัตว์ในโรรุวนรก นรกที่สัตว์ถูกไฟแผดเผ… โดย วิเวกธรรม13 ต.ค. 2569 02 11 น.2 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ชีวิตในภพปักหมุด ตายได้ทุกลมหายใจชีวิตที่ดำรงอยู่เป็นรูปร่าง เป็นนาย ก. นาย ข. ต่างมีกรรม จิต อุตุ อาหารเป็นสมุฏฐาน& ให้รูปนั้นดำรงอยู่ ต่อเมื่อเหตุปัจจัยของชีวิตในภพหนึ่งสิ้นสุดลงไป จะด้วยเหตุใดก็ตา… โดย วิเวกธรรม7 ต.ค. 2569 23 04 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
เรื่องของพระยอดนิยม บวชฟรี ปทุมธานี๑ ธันวาคม โดย มูลนิธิส่งเสริมพระพุทธศาสนา22 ก.ย. 2569 08 16 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนายอดนิยม (ก) ให้แปลคาถาดังต่อไปนี้ “ปญฺจวีส ปริตฺตมฺหิ ฉ จิตฺตานิ มหคฺคเตเอกวีสติ โวหาเร อฏฺฐ นิพฺพานโคจเร”(ข) อารมณ์ ๖ เมื่อจำแนกโดยประเภทใหญ่แล้วมีกี่ประเภท ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงองค์ธรรมมาด้วย ?ตอบ(ก) แปลคาถาอารัมมณสังคหะ จิต ๒๕ ดวง (คือ ทวิปัญจวิญญาณจิต ๑๐ มโนธาตุ ๓ สันตีรณจิต ๓ มหาวิปากจิต ๘ หสิตุปปาทจิต ๑) เกิดได้ในอารมณ์ ๖ ที่เป็นกามธรรมอย่างเดียว จิ… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 08 07 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนา (ก) ทานกุศล ที่จะส่งผลให้ได้เป็นทิฏฐธัมมเวทนียกรรมนั้น จะต้องประกอบด้วยองค์กี่อย่าง คืออะไรบ้าง ?(ข) ธรรมที่เป็นปัจจัยของ กัมมัสสกตาญาณ มีอยู่กี่ประการ ? คืออะไรบ้าง ? ให้แสดงพร้อมความหมาย ?(ก) ทานกุศล ที่จะส่งผลให้ได้เป็นทิฏฐธัมมเวทนียกรรมนั้น จะต้องประกอบด้วยองค์ ๔ อย่าง คือ๑. วัตถุสัมปทา ปฏิคาหกผู้รับทานนั้น เป็นพระอนาคามี หรือพระอรหันต์๒. ปัจจยสัมปทา วัต… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 05 58 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
ปุจฉา วิสัชนา ให้แสดงบทโดย อนุโลม ปฏิโลม โดยยกเอา(ก) ปฐมบทของ สงฺกิเลสิกทุก เข้าใน กิเลสทุก(ข) ปฐมบทของ สงฺกิลิฏฺฐทุก เข้าใน กิเลสทุก(ค) ปฐมบทของ กิเลสสมฺปยุตฺตทุก เข้าใน กิเลสทุก(ก) ปฐมบทของ สงฺกิเลสิกทุก เข้าใน กิเลสทุกอนุโลม กิเลสา เจว ธมฺมา สงฺกิเลสิกา จ.ปฏิโลม สงฺกิเลสิกา เจว ธมฺมา โน จ กิเลสา.(ข) ปฐมบทของ สงฺกิลิฏฺฐทุก เข้าใน กิเลสทุกอนุโล… โดย วิเวกธรรม21 ต.ค. 2569 05 45 น.0 ความคิดเห็นอ่านรายละเอียดในกระทู้ →
▤ปกิณกะ — บทความและเรื่องน่าศึกษา
ดูปกิณกะทั้งหมด →วิธีละอาสวะ ๗ ประการ
ปุจฉา เท่าที่ได้สดับมานั้น เราจะละอาสวะได้โดยอาศัยการปฏิบัติตามหลักศีล สมาธิ ปัญญาอย่างเคร่งครัดเท่านั้น มีวิธีใดอีกบ้างหรือไม่ที่เราจะละอาสวะได้? พุทธดำรัสตอบ “....ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อาสวะที่จะพึงละได้เพราะการเห็นมีอยู…
ความรัก ๒ ระดับ ของบุคคลสำคัญสมัยพุทธกาล
ความรัก ๒ ระดับ ของบุคคลสำคัญสมัยพุทธกาล ประเด็นเรื่องความรักกับคำสอนของพระพุทธศาสนานั้น เราๆท่านๆอาจได้ยินได้ฟังกัน หรือจำกันได้ติดหู ในประโยคที่ว่า “ที่ใดมีรัก ที่นั่นมีทุกข์” ซึ่งเป็นข้อความบางส่วนจากพระพุทธพจน์ในวิสา…
สวรรค์อยู่ที่ไหน
สวรรค์อยู่ที่ไหน ปัญหาเรื่องนรกสวรรค์ ออกจะเป็นปัญหาที่คนทั่วไป ไม่ว่าในอดีต ปัจจุบัน หรือแม้ในอนาคตพากันสนใจ เพราะว่ามนุษย์เรามีชีวิตอยู่ด้วยความหวัง ถ้าหากว่าขาดความหวังเสียอย่างเดียวแล้ว รสชาติของความเป็นมนุษย์ก็หมดไป…
องุ่นเปรี้ยว กับ การปฏิบัติธรรม
องุ่นเปรี้ยว กับ การปฏิบัติธรรม ในหมู่ผู้สนใจศึกษาธรรมะนั้น คงไม่มีความจำเป็นที่จะต้องปฏิเสธว่า มีอยู่ไม่น้อยที่หันหน้าเข้าหาธรรมะด้วยเหตุเพราะต้องการดิ้นรนให้พ้นจากความทุกข์หรือความผิดหวังบางประการในชีวิต ซึ่งผู้เขียนก็…
จากขันธ์ ๕ และไตรลักษณ์ สู่อนัตตลักขณสูตร
ตัวอย่างแนวทางการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน“จากขันธ์ ๕ และไตรลักษณ์ สู่อนัตตลักขณสูตร”ในภาพรวมจะแบ่งเป็น ๓ ขั้นตอน คือ ทำความเข้าใจหลักขันธ์ ๕ หลักไตรลักษณ์ และพิจารณาความเป็นไตรลักษณ์ของขันธ์ ๕ ตามแนวอนัตตลักขณสูตร ในขั้นแรก …
ที่มาการแบ่งนิกายของพุทธ
ก่อนที่พระพุทธองค์จะเสด็จดับขันธปรินิพพาน ได้มีพระมหาเถระได้นิพพานก่อนไปแล้วหลายองค์ เช่น พระมหาโมคคัลลานะ อัครสาวกเบื้องซ้าย พระสารีบุตร พระอัครสาวกเบื้องขวา พระอัญญาโกณฑัญญะ พระอุรุเวลกัสสปะ เป็นต้น ฝ่ายคฤหัสถ์หลายท่าน…
คุณแห่งการฉันทอาหารหนเดียว
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๕ มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ ภัททาลิสูตร คุณแห่งการฉันอาหารหนเดียว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระ…
พุทธวิธีในการสอนของพระพุทธเจ้า
อานนท์ การแสดงธรรมให้คนอื่นฟัง มิใช่สิ่งที่กระทำโดยง่าย ผู้แสดงธรรมแก่คนอื่นพึงตั้งธรรมห้าอย่างไว้ในใจ คือ๑.เราจักกล่าวชี้แจงไปตามลำดับ๒.เราจักกล่าวชี้แจงยกเหตุผลมาแสดงให้เข้าใจ๓.เราจักแสดงด้วยอาศัยเมตตา๔.เราจักไม่แสดงด้…
การเวียนว่ายตายเกิด
ท่านสาธุชนทั้งหลาย หัวข้อปาฐกถาธรรมวันนี้เป็นการพูดข้อเบ็ดเตล็ดบางสิ่งบางอย่างที่ยังเป็นปัญหาในกลุ่มชาวพุทธมามกะของเรา เรื่องเบ็ดเตล็ดที่เป็นปัญหาที่ชาวพุทธของเรา พูดกันถกเถียงกันอยู่นั้นไม่ใช่มีอยู่เพียงเล็กน้อยเท่านั้น…
ตอบปัญหาปริพาชกอัญญเดียรถีย์ ว่าด้วยกาม
ตอบปัญหาปริพาชกอัญญเดียรถีย์ ว่าด้วยกาม "เครื่องจองจำใด เกิดแต่เหล็ก เกิดแต่ไม้ และ เกิดแต่หญ้าปล้อง ผู้มีปัญญาทั้งหลาย หากล่าวเครื่องจองจำนั้น ว่าเป็นของมั่นคงไม่ ความกำหนัดใดของชนทั้งหลายผู้กำหนัด ยินดียิ่งนัก ในแก้วมณ…
กาลามสูตร ตรรกวิทยาและความศรัทธา
กาลามสูตร ตรรกวิทยาและความศรัทธา สมัยหนึ่ง พวกชนกาลามะโคตร ชาวเกสปุตตนิคม ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคว่า “พระเจ้าข้า มีสมณพราหมณ์พวกหนึ่งมายังเกสปุตตนิคม สมณพราหมณ์พวกนั้น พูดประกาศแต่เฉพาะวาทะของตัวเท่านั้น ส่วนวาทะของผู้อ…
ปฐมเหตุโลกและชีวิต
พระคุณเจ้าทั้งหลาย ในวันนี้จะได้บรรยายถึงเรื่อง ปฐมเหตุของโลกและปฐมเหตุของชีวิต คือว่าเมื่อเราได้ทราบถึงข้อเหตุผล เกี่ยวกับ วัฏฏสงสาร และ เหตุผลกฎแห่งกรรมในหลักพระพุทธศาสนาแล้ว ปัญหาที่จะติดตามมาก็ได้แก่ปัญหา วิวัฒนาการข…
การทำทานและผลของทาน
พระพุทธพจน์ เย นํ ททนฺติ สทฺธาย วิปฺปสนฺเนน เจตสา ตเมว อนฺนํ ภชติ อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จบุคคลเหล่าใดมีใจผ่องใส ย่อมให้ข้าวด้วยศรัทธา บุคคลเหล่านั้นย่อมได้ข้าวนั้นเอง ทั้งโลกนี้และโลกหน้าตสฺมา วิเนยฺย มจฺเฉรํ ทชฺชา ทานํ มลาภ…
ข้อคิดเรื่อง เวสสันดรชาดก
ข้อคิดเรื่อง เวสสันดรชาดก พระคุณเจ้าและท่านสาธุชนทั้งหลาย ปาฐกถาธรรมในวันนี้ จะได้พูดถึงข้อคิดเรื่องเวสสันดรชาดก อันเป็นเรื่องน่าสนใจมากเรื่องหนึ่ง เวสสันดรชาดกนั้นเป็นเรื่องจริง ทำไมเราจึงนิยมฟังกันมาก เหตุที่นิยมฟัง นอ…
กิเลส ๑,๕๐๐ ตัณหา ๑๐๘
กิเลส ๑,๕๐๐ สิ่งที่ทําให้เกิดกิเลส หรือ อารมณ์ของกิเลส ที่เกิดจากภายใน คือ ตัวเรา มี ๗๕ และ กิเลสที่เกิดจากภายนอก คือ คนอื่น มี ๗๕ รวมเป็น ๑๕๐ ตัวเรา ก็คือ รูป - นาม (รูป ๒๒ – นาม ๕๓) = ๗๕ คนอื่น ก็คือ รูป - นาม (รูป ๒๒ …
ขันติบารมี
"ท่านจงอดทนต่อคำยกย่อง และคำดูหมิ่นทั้งปวง เปรียบเหมือน.. แผ่นดินอดทนต่อสิ่งที่เขาทิ้งลงทุกอย่าง ทั้งสะอาดและไม่สะอาดไม่แสดงความยินดียินร้าย บำเพ้ญขันติบารมี จักบรรลุสัมโพธิญาณได้"ความอดทนเป็นอาวุธที่ทรงพลังในการต่อสู้อุ…
กระบวนการของปฏิจจสมุปบาท
กระบวนการของปฏิจจสมุปบาท ๑๒ หัวข้อ องค์ประกอบ ๑๒ หัวข้อของปฏิจจสมุปบาทที่กล่าวมาแล้ว ย่อมมีความสัมพันธ์อิงอาศัยและสนับสนุนกัน เป็นปัจจัยอาศัยสืบต่อกันไปเป็นรูปวงกลม ไม่มีต้น ไม่มีปลาย ไม่มีองค์ประกอบตัวใดเป็นตัวเหตุเริ่ม…
นางขุชชุตตราสาวพิการหลังค่อม
นางขุชชุตตรา มีชื่อว่า อุตตรา เป็นลูกสาวแม่นมของโฆษกเศรษฐี ด้วยความที่นางเป็นคนหลังค่อม คนทั่วไปจึงเรียกนางว่า “นางขุชชุตตรา นางอุตตระหลังค่อม” เมื่อเจริญวัยนางได้ทำงานเป็นสาวใช้ของนางสามาวดี บุตรีบุญธรรมของโฆษกเศรษฐี ต่…
เถรวาท-มหายาน ต่างกันอย่างไร
คำถามที่คนจำนวนมากมักถามกัน: พุทธมหายานกับเถรวาทต่างกันอย่างไร ? หากต้องการเห็นสิ่งต่าง ๆ ใน ๒ นิกาย เราต้องย้อนกลับไปที่ประวัติศาสตร์ของพุทธศาสนาและพิจารณาการเกิดขึ้นและการพัฒนาของนิกายทั้ง ๒ นี้หลังจากการตรัสรู้ของพระส…
จิตกับตัณหา
ลำดับนั้นพระพุทธเจ้าจึงตรัสเทศนาต่อไปอีกว่า ดูกรอานนท์ เราตถาคตจะแสดงในข้ออันเป็นที่สุดแต่โดยย่อ ๆ พอให้เข้าใจง่ายที่สุดนั้นก็คือ จิตกับตัณหา จิตนั้นจำแนกออกไปเรียกว่ากองกุศลคือกองสุข ตัณหานั้นจำแนกออกไปเรียกว่ากองอกุศลค…