วินย.
“วินัยปิฎก”

ความหมายของคัมภีร์ “วินัยปิฎก” มาจากศัพท์บาลี ๒ คำ คือ “วินัย” แปลว่า ระเบียบ, ข้อบังคับ, เครื่องนำออกไป (จากทุกข์) และ “ปิฎก” แปลว่า กระจาด, ตะกร้า, หมวด ดังนั้น วินัยปิฎก จึงหมายถึง “กระจาดหรือหมวดที่รวบรวมพระวินัย“ เป็นคัมภีร์ที่ประมวลพุทธบัญญัติเกี่ยวกับข้อปฏิบัติ, ศีล, ระเบียบ, ข้อบังคับ, ขนบธรรมเนียม, และแบบแผนความประพฤติต่างๆ ของภิกษุและภิกษุณีสงฆ์

เนื้อหาของพระวินัยปิฎก

พระวินัยปิฎกเป็นเสมือนศีล,ข้อปฎิบัติของคณะสงฆ์ ที่พระพุทธองค์ทรงบัญญัติขึ้นเพื่อความตั้งมั่นและความผาสุกของหมู่คณะ เพื่อให้การประพฤติพรหมจรรย์เป็นไปโดยเรียบร้อยดีงาม และเพื่อความเลื่อมใสของมหาชน เนื้อหาหลักแบ่งออกเป็น ๓ ส่วนใหญ่ๆ คือ:

๑. สุตตวิภังค์ (การจำแนกข้อสิกขาบท) เป็นส่วนที่อธิบายสิกขาบทหรือศีลแต่ละข้อที่ปรากฏในปาฏิโมกข์ของภิกษุ (๒๒๗ ข้อ) และภิกษุณี (๓๑๑ ข้อ) อย่างละเอียด โดยจะบอกถึงที่มาหรือเหตุการณ์ที่เป็นต้นบัญญัติของศีลข้อนั้นๆ บทบัญญัติ และข้อยกเว้นต่างๆ แบ่งเป็น:

• มหาวิภังค์: ว่าด้วยศีลของภิกษุ
• ภิกขุนีวิภังค์: ว่าด้วยศีลของภิกษุณี

๒. ขันธกะ (หมวด) เป็นส่วนที่รวบรวมพุทธบัญญัติอื่นๆ นอกเหนือจากปาฏิโมกข์ ว่าด้วยระเบียบปฏิบัติและพิธีกรรมต่างๆ ของสงฆ์ เล่าในลักษณะคล้ายนิทาน มีเรื่องราวประกอบ แบ่งเป็น:

• มหาวรรค (หมวดใหญ่): ว่าด้วยเรื่องสำคัญ เช่น การอุปสมบท, การทำอุโบสถสังฆกรรม, การจำพรรษา, เรื่องยาและเครื่องใช้ต่างๆ
• จูฬวรรค (หมวดเล็ก): ว่าด้วยระเบียบปลีกย่อย เช่น การลงโทษภิกษุ, การระงับอธิกรณ์, รวมถึงเรื่องราวการทำสังคายนาครั้งที่ ๑ และ ๒

๓. ปริวาร (ภาคผนวก) เป็นส่วนสุดท้าย มีลักษณะเป็นคู่มือสรุปเนื้อหาจาก ๒ ส่วนแรกในรูปแบบคำถาม-คำตอบ สรุปเป็นหมวดหมู่ ช่วยในการทบทวนและศึกษาค้นคว้าพระวินัยให้ง่ายขึ้น

ความสำคัญ พระวินัยปิฎกคือรากฐานที่ค้ำจุนให้สถาบันสงฆ์และพระพุทธศาสนาสามารถดำรงอยู่ได้อย่างมั่นคงและมีระเบียบแบบแผนมาตลอด ๒,๕๐๐ กว่าปี เป็นเครื่องพิสูจน์ถึงพระปรีชาสามารถของพระพุทธองค์ในการวางระบบการปกครองหมู่คณะที่ยอดเยี่ยม นอกจากเป็นกฎระเบียบแล้ว ยังเป็นแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์และสังคมวิทยาที่สำคัญยิ่ง ทำให้เราเห็นภาพชีวิตความเป็นอยู่และวิวัฒนาการของชุมชนสงฆ์ในสมัยพุทธกาลได้อย่างชัดเจน

☸️พระวินัยปิฎก เป็นคัมภีร์ที่แสดงถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระพุทธองค์ที่ทรงใส่พระทัยในทุกรายละเอียดเพื่อความผาสุกและความเจริญในธรรมของหมู่คณะ การศึกษาพระวินัยจึงไม่ใช่แค่การเรียนรู้แค่ข้อห้าม แต่คือการเรียนรู้ถึงเจตนารมณ์แห่งการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ การอบรมศีลเพื่อเกื้อกูลต่อการบรรลุเป้าหมายสูงสุดคือพระนิพพาน

⬇️ ดาวโหลดเอกสาร : พระไตรปิฎกเล่ม ๑, พระไตรปิฎกเล่ม ๒, พระไตรปิฎกเล่ม ๓, พระไตรปิฎกเล่ม ๔, พระไตรปิฎกเล่ม ๕, พระไตรปิฎกเล่ม ๖, พระไตรปิฎกเล่ม ๗, พระไตรปิฎกเล่ม ๘,

📄อ่านจาก PDF